सामाजिक चळवळी भूमिका आणि वास्तव (Samajik Chalavali Bhumika Aani Vastav) Book | Dr. Narayan T. Kamble
| Duration: | 14 Months |
|---|---|
| Book Pages: | 496 |
| E-Book Price: |
₹ 35
|
|---|---|
| Physical Book Price: |
₹ 450
|
| E-Book Buy Date: |
--
|
|---|---|
| E-Book Expiry Date: |
--
|
| Audio Buy Date: |
--
|
| Audio Expiry Date: |
--
|
महाराष्ट्राच्या सामाजिक व सांस्कृतिक जडणघडणीत समाजपरिवर्तन चळवळींचे स्थान मध्यवर्ती राहिले आहे. शतकानुशतके चालत आलेला विषमतेविरुद्धचा लढा आणि वंचितांच्या हक्कांची मागणी आजही तितकीच प्रासंगिक आहे. विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धात विकासाच्या प्रक्रियेतून निर्माण झालेले गुंतागुंतीचे प्रश्न आणि समकालीन आव्हानांचा मागोवा घेणारा एक महत्त्वपूर्ण दस्तावेज म्हणजेच 'सामाजिक चळवळी: भूमिका आणि वास्तव' हा ग्रंथ होय.
चळवळींचा उगम आणि सैद्धांतिक पार्श्वभूमी :
कोणत्याही समाजात जेव्हा विषमता, अन्याय आणि कलह पराकोटीला जातात, तेव्हाच मूलभूत परिवर्तनासाठी सामूहिक लढा उभा राहतो. विल ड्युरांट यांच्या विचारसरणीनुसार, मानवासमोर उभी ठाकलेली प्रचंड आव्हानेच महान चळवळींना जन्म देतात. प्रारंभी असंघटित स्वरूपात सुरू होणाऱ्या या चळवळी काळाच्या ओघात संघटित रूप धारण करतात. आधुनिक काळात विज्ञान, तंत्रज्ञान आणि नव्या विचारसरणीमुळे समाजातील मूल्ये आणि सत्तासंबंध बदलत असून त्यातून नव्या चळवळींची गरज अधोरेखित होत आहे.
नव-सामाजिक चळवळी आणि घटनात्मक मूल्ये :
प्रस्तुत ग्रंथात पारंपरिक वर्गलढ्यापलीकडे जाऊन 'नव-सामाजिक चळवळी' या संकल्पनेचा सखोल ऊहापोह केला आहे. या चळवळी केवळ राजकीय सत्तेसाठी नसून समाजाची स्वायत्तता, मानवकल्याण आणि वंचित घटकांच्या अस्तित्वाची लढाई लढतात. भारतीय राज्यघटनेने समता, बंधुता आणि न्यायाची जी मूल्ये दिली, त्या मूल्यांच्या पूर्ततेसाठी या चळवळी निरंतर कार्यरत आहेत. आजच्या काळात मानवी हक्कांच्या चळवळींसमोर उभी असणारी आव्हाने आणि राज्यव्यवस्थेची भूमिका यावरही या ग्रंथात परखड विश्लेषण करण्यात आले आहे.
अनुक्रमणिका
१. सामाजिक चळवळीची सैद्धांतिक भूमिका
२. महाराष्ट्रातील दलित चळवळ
३. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचा जातनिर्मूलनाचा लढा
४. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांची धर्मांतर चळवळ
५. मराठवाडा विद्यापीठ नामांतर आंदोलन
६. महाराष्ट्रातील परिवर्तनवादी चळवळ दलित पँथर
७. भूमिहिनांचे आंदोलन
८. दलित साहित्य चळवळ
९. आंबेडकरी साहित्यिकांची परिवर्तनवादी चळवळ
१०. स्त्री मुक्तीची चळवळ
११. नव-सामाजिक चळवळी पर्यावरणवादी चळवळ (अ) चिपको आंदोलन, (ब) सायलेंट व्हॅली, (क) नर्मदा बचाव आंदोलन
१२. शेतकरी संघटनेची चळवळ
१३. नक्षलवादी चळवळ
१४. भटक्या विमुक्तांची चळवळ
१५. धनगर आरक्षण चळवळ
१६. मुस्लिम आरक्षण चळवळ
१७. मराठा आरक्षण चळवळ
१८. आरक्षण उपवर्गीकरण चळवळ
१९. अंधश्रद्धा निर्मूलन चळवळ
२०. विद्यार्थी आंदोलन
२१. भ्रष्टाचारविरोधी चळवळ
२२. माहितीचा अधिकार २००५
२३. लोकपाल
- --
- --
सामाजिक चळवळी भूमिका आणि वास्तव
लेखक : डॉ. नारायण तु. कांबळे
ISBN 978-93-6342-032-8
सर्व हक्क श्रीमती ज्योती नवरंगे
प्रथम आवृत्ती : १७ सप्टेंबर २०२६ (मराठवाडा मुक्ती दिन)
महाराष्ट्राच्या सामाजिक व सांस्कृतिक जडणघडणीत समाजपरिवर्तन चळवळींचे स्थान मध्यवर्ती राहिले आहे. शतकानुशतके चालत आलेला विषमतेविरुद्धचा लढा आणि वंचितांच्या हक्कांची मागणी आजही तितकीच प्रासंगिक आहे. विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धात विकासाच्या प्रक्रियेतून निर्माण झालेले गुंतागुंतीचे प्रश्न आणि समकालीन आव्हानांचा मागोवा घेणारा एक महत्त्वपूर्ण दस्तावेज म्हणजेच 'सामाजिक चळवळी: भूमिका आणि वास्तव' हा ग्रंथ होय.
चळवळींचा उगम आणि सैद्धांतिक पार्श्वभूमी
कोणत्याही समाजात जेव्हा विषमता, अन्याय आणि कलह पराकोटीला जातात, तेव्हाच मूलभूत परिवर्तनासाठी सामूहिक लढा उभा राहतो. विल ड्युरांट यांच्या विचारसरणीनुसार, मानवासमोर उभी ठाकलेली प्रचंड आव्हानेच महान चळवळींना जन्म देतात. प्रारंभी असंघटित स्वरूपात सुरू होणाऱ्या या चळवळी काळाच्या ओघात संघटित रूप धारण करतात. आधुनिक काळात विज्ञान, तंत्रज्ञान आणि नव्या विचारसरणीमुळे समाजातील मूल्ये आणि सत्तासंबंध बदलत असून त्यातून नव्या चळवळींची गरज अधोरेखित होत आहे.
नव-सामाजिक चळवळी आणि घटनात्मक मूल्ये
प्रस्तुत ग्रंथात पारंपरिक वर्गलढ्यापलीकडे जाऊन 'नव-सामाजिक चळवळी' (New Social Movements) या संकल्पनेचा सखोल ऊहापोह केला आहे. या चळवळी केवळ राजकीय सत्तेसाठी नसून समाजाची स्वायत्तता, मानवकल्याण आणि वंचित घटकांच्या अस्तित्वाची लढाई लढतात. भारतीय राज्यघटनेने समता, बंधुता आणि न्यायाची जी मूल्ये दिली, त्या मूल्यांच्या पूर्ततेसाठी या चळवळी निरंतर कार्यरत आहेत. आजच्या काळात मानवी हक्कांच्या चळवळींसमोर उभी असणारी आव्हाने आणि राज्यव्यवस्थेची भूमिका यावरही या ग्रंथात परखड विश्लेषण करण्यात आले आहे.
Submit Your Review
More Related Books
More Books
सामाजि...
दलित...
Advanced Physics...
Field Project In...
Diversity of...
Indian Knowledge...
Design Your Dream...
वैदिक...
Current Trends in...
समाजशा...
सामाजि...
कृषी...
भारतीय...
मानवी...
प्रभुर...
My Statistics NEP...
व्यावस...
Medicinal Chemistry...
